Resumo Tema 3:
RESUMO TEMA 3: A EVOLUCIÓN
3.1 Que é a vida?
Na Terra, os organismos vivos teñen en común unha composición química moi similar. O H e o O están na súa maioría en forma de auga. O auga trátase dunha substancia que posúe unhas características únicas que a fan esencial para a
existencia da vida tal e como a coñecemos na Terra: é un bo disolvente para as sales minerais, con alta capacidade calorífica, alta temperatura de ebullición, expándese ao conxelarse e alta tensión superficial e capilaridade. Poderiamos decir que non existe outra sustania na Terra que poda sustituir a auga.
Poderíase dicir que os requisitos para considerar un organismo vivo son que teña un metabolismo que lle
permita obter enerxía da materia (nutrientes), que creza, se relacione e responda aos cambios do medio,
que se reproduza e sexa capaz de evolucionar. Por exemplo os virus atópanse na fronteira entre os organismos vivos e os inertes xa que consideramos como organismos vivos aqueles que realizan as tres funcións vitais.
Os seres vivos necesitamos materia e enerxía para vivir, e precisamente a maneira de conseguir materia a que nos permite distinguir entre organismos autótrofos que fabrican as moléculas necesarias para o desenvolvemento e os heterótrofos que se alimentan de materia orgánica realizada polos anteriores.
3.2 Teorías sobre a orixe da vida:
Ata o século XIX xurdiron varias teorías sobre a orixe da vida pero ningunha puido considerarse como completamente certa xa que o problema da vida ata época foi un dos máis grandes os que se enfrontou o ser humano.
Teoría da xeración espontánea: Esta teoría afirmaba que os organismos vivos podían xurdir espontáneamente da materia inerte, en medios
como o orballo, a suor ou a humidade. En 1860 Pasteur refuta definitivamente esta teoría experimentalmente, chegando á conclusión de que os organismos
vivos xorden doutros seres vivos depositados previamente nestes ambientes. O experimento de Pasteur deu o aval
definitivo á Teoría da Bioxénese, que propoñía que os seres vivos proviñan doutros seres vivos.
Na actualidade existen varias teorías que coinciden á hora de entender a orixe da vida como consecuencia dun dobre
proceso evolutivo:
1) Primeiro necesitamos explicar como na Terra primitiva moléculas inórganicas deron lugar a moléculas orgánicas que crean os seres vivos:
2) En segundo lugar, habería que explicar como a partir da materia orgánica poderían xurdir as primeiras estruturas
celulares. Estes organismos posteriores as células acabarán conformando verdadeiras células que pasaran por longos procesos evolutivos.
Así é como A. Oparin e J.Haldane levan a cabo a teoría da Síntese Prebiótica;
asumiron que a atmosfera terrestre estaría formada por
hidróxeno, metano, amoníaco e vapor de auga. As descargas
eléctricas provocadas polas tormentas farían posible a síntese
de multitude de moléculas orgánicas que caían aos océanos,
dando lugar á chamada “sopa primordial”, así era como se formaban os coacervados que eran posteriores as células e chamárolle LUCA (Último Antepasado Común Universal), que cumpririan dúas funcións fundamentais:
En primeiro lugar, deben contar cunha membrana que preserve a súa individualidade illalas do medio e, ao mesmo tempo,
permitindo un adecuado intercambio con el. Tamén terían que ter capacidade de replicación para reproducir e transmitir a súa mensaxe aos seus descendentes e
garantir así a vida.
Así foi como en 1953 os H. Urey e S. Miller confirmaron experimentalmente esta hipótese: prepararon unha mestura de gases e expuxéronos a descargas eléctricas que simulaban a actividade eléctrica da atmosfera primitiva. Estes resultados apoiaron a chamada Teoría da Síntese Prebiótica de Oparin e Haldan, xa que no proceso apareceron moléculas orgánicas.
3.3. Evolución biolóxica:
A evolución biolóxica supón o estudo dos procesos relacionados coa
herdanza de caracteres biolóxicos dende os organismos máis simples ata os máis complexos. Isto podemos explicalo en 6 pasos:
1. Os primeiros procariotas vivían nunha atmosfera sen osíxeno, polo que tiñan que realizar respiración anaeróbica que lles permitise obter a enerxía necesaria para as súas funcións vitais.
2. O aumento dos organismos heterótrofos provocou a diminución da materia orgánica nutritiva. Pero entón xurdiron
organismos capaces de sintetizar os seus propios nutrientes a partir da materia inorgánica e utilizar a enerxía solar.
3. A atmosfera, rica en osíxeno e protexida polo ozono, permitiu novas formas de vida: os organismos procariotas
heterótrofos aeróbicos desenvolveron o mecanismo da respiración celular, utilizando o osíxeno para obter enerxía da
materia orgánica.
4. As células eucariotas diferéncianse principalmente das procariotas en que teñen material xenético cunha estrutura
lineal (non circular), posúen un núcleo dentro do cal se atopa o material xenético.
5. Pero a evidencia fósil directa máis antiga de organismos pluricelulares procede de fósiles atopados no Ártico. Xa se observa algunha especialización nas súas células, incluíndo estruturas que indican
reprodución sexual (o que permite o aumento considerable da variabilidade e polo tanto unha maior capacidade de
supervivencia).
6. A evolución dos organismos pluricelulares que se reproducen sexualmente abriu o camiño para organismos
máis complexos e diversos. A reprodución sexual facilitou a combinación de material xenético dentro da especie,
aumentando a súa diversidade.
Algúns científicos falan da explosión
do Cámbrico porque parece que nesa etapa a vida comezou a
diversificarse moi rapidamente: hai evidencias fósiles da aparición
de moitos dos principais invertebrados mariños. Desde entón apareceron animais
con ósos que deixarán fósiles duradeiros.
A vida terrestre comezou ao redor de 460 Ma cos primeiros
briófitos terrestres, como musgos e fentos.
3.4. Evolución das especies:
A través do mecanismo da evolución explícase como foi posible pasar dunhas poucas formas de vida moi sinxelas a toda a diversidade actual. En contra desta teoría xurdiu a teoría fixista que defendía que todas as especies permaneceron inalterables dende a aparción das mesmas, estas teorías fixistas xa foran pensadas por Aristóteles e podemos destacar a Linneo o creador da Taxonomía e Cuvier que promoveu o estudo dos fósiles.
A teoría da evolución posúe tres tipos de probas que demostran a súa evidencia:
Probas biolóxicas:
Ás veces atópanse órganos similares en
especies diferentes, herdados dun
antepasado común con anatomía similar.
Órganos vestixiais, que son restos de órganos que xa non se utilizan, que son
restos dun órgano dun antepasado
pasado cunha forma de vida moi
diferente.
O feito de que os seres vivos utilicen o ADN como molécula de herdanza é unha
proba irrefutable de que proveñen dun antepasado común que utilizaba esta
molécula para almacenar información xenética.
Os embrións de moitas especies son sorprendentemente similares, especialmente
nas primeiras fases de desenvolvemento.
Probas paleontolóxicas:
Baséanse nos restos fósiles de
especies xa desaparecidas. Moitas especies non deixaron restos fósiles porque
non teñen esqueletos duros. O estudo destes fósiles permite
rastrexar a xenealoxía da especie, a árbore da vida, que procede dun
antepasado común.
Probas moleculares:
A xenética nos permite comprobar o
parentesco entre especie a nivel molecular: proteínas universais, ou
gragmento de ADN presentes en especies moi diferentes que
apuntan á posibilidades dun antepasado común.
3.5. Teorías evolutivas:
Especie: defínese como un conxunto de organismos capaces de reproducirse entre eles e que
teñen descendencia fértil.
Dentro do evolucionismo atopánse dúas grandes teorías que tratan de explicala pero posúen diferencias:
Lamarckismo: esta teoría proposta por Lamarck no S XVII afirmaba que as especies
variaban á hora de adquirir novos órganos para resolver novas necesidades; é dicir, a
función crea o órgano. Ademais, segundo Lamarck, estes novos personaxes adquiridos son herdables. Hoxe sabemos que isto último non é certo.
Darwinismo: no século XIX Charles Darwin propuxo
a selección natural baseada na supervivencia dos individuos máis aptos como mecanismo de evolución.
Na natureza só unha minoría de individuos nacidos consegue sobrevivir, polo que a poboación permanece
constante.
As características dos individuos varían e só sobreviven aqueles con carácteres máis adaptados ao medio.
Os individuos superviventes reprodúcense, transmitindo as súas características favorables á súa descendencia.
Despois de moito tempo, a acumulación de todos estes cambios dá lugar a unha nova especie.
Desta última deriva outra teoría posterior:
Neodarwinismo: Darwin afirmou que os individuos
dunha especie presentaban unha variabilidade nos seus carácteres, pero non sabía por que.
Hoxe sabemos que esta variabilidade débese a cambios ou mutacións
no ADN dos individuos. O neodarwinismo propón que os cambios se
producen a partir de pequenas mutacións puntuais no ADN, que paso a
paso introducen pequenos cambios.
Estas no son as únicas teorías que tratan de explicar a evolución xa que tamén existe a teoría da Endosimbiose proposta por Lynn Margulis propón que as células eucariotas
xurdiron cando certos procariotas uníronse a outro microorganismo que as fagocitaba
e a partir dese momento estableceron unha relación simbiótica entre elas. E tamén a Teoría do Equilibrio Puntuado ou Saltacionismo, proposta por Stephen Jay-Gould e Niels Eldredge, propón que a evolución non
se produciu de forma gradual, senón que houbo períodos de estabilidade na especie, seguidos de momentos
específicos nos que algún fenómeno externo provocou moitos cambios que deu orixe a unha nova especie.
3.6. Evolución humana:
Comentarios
Publicar un comentario